dom IX, geschilderde tekening van Ben Haggeman

de buchmesse

EEN REISVERSLAG van de excursie naar de Frankfurter Buchmesse



Bij de zinsnede “met de bibliobus” kreeg ik visioenen van een tamelijk ongemakkelijk rit tussen de plankjes. “Het spaart wel een hotel uit”, dacht ik ook nog. Maar toen ik het programma van de tocht nader bekeek was er wel degelijk een hotel gereserveerd. De bibliobus bleek bij nader inzien ook een comfortabele reisbus met een joviaal besnorde chauffeur, die het gevaarte goed door alle problemen heen wist te manoeuvreren.


Met ruim 40 vakgenoten in een bus naar de Frankfurter Buchmesse. Het klinkt vreselijk en dat was het ook. Vreselijk gezellig wel te verstaan.


Rob Bruijnzeels en Rammie Speijer waren onze gastheren en reisleiders.Met Joyce Sternheim als de educatieve begeleidster, die ons vroeg toch vooral te letten op presentatie. Of wel het deed er niet toe wat je zag, als je het maar goed kon zien en goed kon interpreteren. Aha!


Het begon al gezellig bij de koffie in de basserie van Hotel Haarhuis. Alle deelnemers aan de reis die Arnhem als opstapplaats hadden gekozen kwamen hier tezamen. Wij, Alberdine, Liesbeth en ik, hadden dus een thuiswedstrijdje, hetgeen wel lekker makkelijk was. Al ras bleek dat de bus vertraging had; tussen Alkmaar en Utrecht, de standplaats van de bus en de eerste opstaphalte, was een flinke file geweest. Helaas, maar niets aan te doen. Met zo’n drie kwartier vertraging vertrokken we. Eerst richting Essen. Naar de Zeche Zollverein.


Zoals misschien het nu wel alle dagen gaat, waren er weer files op de Autobahn. Dus liep de vertraging nog meer op. Door het -vanzelfsprekend heel zinvolle- rijtijdenbesluit kregen we onderweg nog een kleine pauze van een half uur, maar uiteindelijk kwamen we dan toch in Essen aan bij het museum. De oude fabrieken behorend bij de voormalige steenkolenmijn zijn deels fantastisch opgeknapt en op geheel eigen wijze ingericht als musea. Met het motto “presentatie” in het achterhoofd zijn we door de hallen/musea gestruind. Helaas te weinig tijd om overal goed te kijken, maar wel om een indruk te kijken. In ieder geval wil ik zeker nog eens terug om meer te zien.


Na een uitstekende lunch, zetten wij koers naar Worms. In deze stad was ons hotel besproken. Het hotelgebouw was een oude kazerne, omgetoverd tot een riant hotel met zeer comfortabele kamers, variërend van gewone kamers tot eenpersoons balzalen. Nadat we ons geïnstalleerd hadden zijn we te voet naar het centrum van Worms gegaan. In de schaduw van de fantastische Romaanse Dom hebben we eenvoudig maar gewoon goed gegeten.


De volgende dag zijn we naar Frankfurt gereden. Er blijkt altijd wel één te zijn die de wekker verkeerd zet, maar dat mocht de pret niet drukken. Van Rob kregen we eerst een uitleg en smaakmakend praatje. En vooral werd ons ook op het hart gedrukt niet alles te willen zien, omdat we dan aan het eind van dag bij elkaar geveegd zouden kunnen worden. Bovendien werden we lekker gemaakt met het vooruit veel schrijvers te zien, schlagerzangers, tv-presentatoren en wat zich allemaal wel meer wilde laten zien en vooral toch ook een beetje fout en eng was.


Vol verwachting klopte ons hart, we zijn dan toch kinderen in de snoepwinkel, betraden wij de beurs. Het was inderdaad overweldigend. Aanvankelijk nog rustig wat de aantallen bezoekers betreft, maar wel een overvloed aan informatie. De ene presentatie nog mooier dan de andere, de ene presentatie nog lelijker dan de andere. Over smaak valt uiteraard niet te twisten. Nederland was goed vertegenwoordigd op de beurs, met naar mijn smaak mooie stands; eenvoudig maar doeltreffend.


De presentatie van speerpunt Argentinië was fraai; op de boekenkast die aan de achterkant dienst deed als projectiemeubel zijn we alle drie verliefd geworden. Die willen we wel voor het medialab. En we weten nu dat Eva Perron toch wel een héél slanke taille had.


Geen folders verzameld, die gaan toch alleen maar de prullenbak in, behalve die ene…. Bij een stand van een Duitse uitgever zag ik hem! Der kleine Maulwurf! Of wel de kleine mol. Ik heb het prentenboek nog steeds, nu ruim 50 jaar oud, “Hoe de mol aan zijn broekje kwam”. En daar was die mol nog steeds, een beetje gemoderniseerd, maar toch. De folder heb ik, maar helaas het speelgoedmolletje met het blauwe broekje kon ik niet lospraten. Helaas ben ik niet zo goed in het spontaan losbarsten in tranen, want het was wel een goede reden toen ik hem achter moest laten in de boekenstand.


Nou ja, met nog twee leuke tasjes, die ook tot rugzakje vermaakt kunnen worden, ben ik al weer gelukkig. Overig zijn deze tasjes ook wel erg leuk voor de bibliotheek.


Met Liesbeth en Alberdine lekker op het binnenplein in de zon gezeten en ons eigen samengestelde lunch gegeten van sushi, Flammkuchen en wijn. En daarna onze weg weer vervolgd langs nog meer stands en paviljoens. Soms boeiend, soms vreselijk. Het was ook wel even lekker non-books te zien: cadeaupapiertjes, boekenleggers, kalenders en leuke gadgets.


Een tegenvaller was dat we nauwelijks schrijvers, tv-presentatoren, schlagerzangers of andere foute en enge mensen hebben gezien. Ja, we hebben Justin Cronin in levende lijve gezien! Wie? Ja, Justin Cronin…. En de tekenaar van de Gruffalo was ook bezig. En we hebben nog een Duitse schrijfster (wie ook al weer?) ook eigen werk horen voorlezen. En Eppo was er ook.


Moe, maar voldaan en nog geen derde van de beurs gezien, kwamen we weer bij de bus. We werden naar een waar folkloristisch hoogtepunt gevoerd, een authentiek restaurant in een buitenwijk van Frankfurt. Daar werd ons een door NBD/Biblion gesponsorde maaltijd geserveerd: sauerkraut met zo ongeveer een half varken per tafel…..geflankeerd door een rinse (ranzige) appeldrank (wijn?). Heel oorspronkelijk allemaal, maar niet aan mij besteedt. Toen Rammie mij vroeg wat ik er van vond, heb dan ook gezegd dat het wel goed was in z’n soort, maar dat ik in dit geval liever mijn eigen maaltijd gesponsord had.


Na een wandeling door de buitenwijken, de bus was alvast een eindje richting Worms gegaan, zijn we weer naar ons hotel gereden, al waar we met een paar mensen nog een heerlijk glas wijn gedronken hebben, alvorens we weer het goede bedje opzochten.


De volgende dag, na het ontbijt, weer richting Frankfurt. Nu met de koffers weer in bus, want het was al weer de laatste dag. In de bus kregen we een kaartje voor de musea, die we zouden gaan bezoeken. Even snel als Rammie de kaartjes had uitgedeeld, moesten we die ook weer inleveren. Hoe het kan in Duitsland begrijp je niet, maar er stond een foutieve datum op. We hadden er eigenlijk al in september moeten zijn. Blijkbaar werd er niet moeilijk gedaan, dus bij het uitstappen uit de bus op de Museumsoever in Frankfurt, waar een heleboel musea bij elkaar staan, kregen we al weer een nieuw kaartje; dat had de leiding vlot voor elkaar. Op elk kaartje stond een nummer, dat correspondeerde met een nummer van een museum. Dit was het museum waar je geacht werd naar toe te gaan. Ik had het Liebieghaus, een villa met een “Skulpturensammlung” gekregen. Maar we gingen niet zo maar kijken!


Joyce had tijdens de ritten in de bus een en ander verteld over haar project “de bibliotheek van verhalen”, waarbij het gaat om context, en betekenis geven aan inhoud; samen met het al eerder genoemde onderwerp presentatie, waren dit de aandachtspunten tijdens ons bezoek aan het museum.


Goed opgelet dus. Met name met de verklarende tekstjes had ik moeite. Deze waren aangebracht op ongeveer kniehoogte. En dan nog met slecht belichting. Na de derde knieval heb ik het maar opgegeven. Minpunt dus. Dus voortaan niks meer in de bibliotheek op kniehoogte, want da’s niks voor oude mannen, zoals ik.


Na een meer dan uitstekende lunch, keerden we terug naar Nederland. Een flinke busrit. Onderweg hebben we onze wetenswaardigheden omtrent de musea uitgewisseld. Ondanks wat files en een sanitaire stop, kwamen we toch nog redelijk op schema aan in Nederland. Via Venlo, waar een deel van het reisgezelschap afscheid nam, kwamen we in Arnhem, al waar wij ook afscheid hebben genomen.


Een heel fijne en goed georganiseerde reis, gezellig en leerzaam. Een ieder die dit mogelijk heeft gemaakt van harte bedankt! Volgend jaar maar weer!

Kerst